İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) profesyonelleri, modern iş dünyasının görünmez kahramanlarıdır. Ancak yapılan son araştırmalar ve uluslararası akademik çalışmalar, bu uzmanların "başkalarının güvenliğini sağlarken" kendi mesleki memnuniyetlerini ve ruh sağlıklarını korumakta zorlandıklarını gösteriyor. Peki, Türkiye’deki bir İSG uzmanı ile İspanya’daki veya Çin’deki bir meslektaşının sorunları ne kadar benzer?

Küresel Sorunlar, Yerel Yankılar

İSG dünyasında sorunlar coğrafyadan bağımsız olarak üç ana başlıkta toplanıyor: Yetki karmaşası, kaynak yetersizliği ve örgütsel destek eksikliği. Ancak bu sorunların sahaya yansıması ülkeden ülkeye çarpıcı farklılıklar gösteriyor.

• Türkiye: Meslektaşlarımız en çok işverenlerin yasal yükümlülükleri göz ardı etmesiyle mücadele ediyor.

• İspanya: Sektördeki cinsiyet temelli farklılıklar ve ayrımcılık ön plana çıkıyor.

• Yeni Zelanda: İSG profesyonellerinin karar alma süreçlerinde "figüran" olarak kalması ve etkisizliği en büyük engel.

• İngiltere: İşveren desteğinin azlığı motivasyonu doğrudan baltalıyor.

Mesleki Memnuniyetin Formülü: Ölçekler Ne Diyor?

Uluslararası alanda yapılan nicel araştırmalar, İSG çalışanlarının iş tatminini ölçmek için dünya genelinde kabul görmüş metotlar kullanıyor. Örneğin, Çin’de (Liu vd., 2020) yapılan devasa bir çalışma, sağlık profesyonelleri arasında tükenmişlik (Maslach) ve mesleki stresin alarm verdiğini kanıtlıyor.

Yunanistan’da "Çalışma Koşulları" memnuniyeti belirlerken, ABD’de "İş Tanımının Netliği" huzurlu bir çalışma ortamının anahtarı olarak görülüyor. Türkiye’de yapılan güncel çalışmalar ise 3000’den fazla katılımcıyla, yerel dinamiklere uygun yeni ölçeklerin geliştirilmesine öncülük ediyor.

Yapısal Sorunlar mı, Kültürel Farklılıklar mı?

Araştırmaların sonuçları bize şunu fısıldıyor:

1. Türkiye Odağı: Bizde sorunlar daha çok yapısal ve yasal. Mevzuatın uygulanabilirliği ve işverenin İSG’ye bakış açısı tatmini doğrudan etkiliyor.

2. Dünya Odağı: Uluslararası çalışmalarda ise kültürel normlar, mesleki kimlik ve stres yönetimi gibi psikososyal faktörler daha derinlemesine inceleniyor.

Sonuç: Küresel Standart, Yerel Çözüm

İSG profesyonellerinin mesleki memnuniyetini artırmak sadece bir "mutluluk" meselesi değil, doğrudan bir iş güvenliği meselesidir. Memnuniyeti düşük, stres seviyesi yüksek bir uzmanın, karmaşık iş süreçlerini yönetmesi beklenemez. Bu noktada atılması gereken adım; küresel standartları yerel iş kültürüyle harmanlayan, uzmanı "evrak memuru" olmaktan çıkarıp "karar verici" konumuna taşıyan politikalar geliştirmektir.

Unutulmamalıdır ki; güvenli bir iş yeri, ancak kendi hakları güvence altına alınmış ve mesleki tatmine ulaşmış İSG profesyonelleriyle mümkündür.