Asbest Söküm Uzmanları Derneği (ASUD), Avrupa Komisyonu’nun 2025 raporuna dayanarak Türkiye’deki asbest tehlikesine dikkat çekti. Asbestin sadece akciğeri değil, mide ve kolon dahil tüm vücudu tehdit ettiği vurgulanırken, hastalıkların kayıtlara geçmediği belirtildi.

Asbest Tehlikesi Genişliyor: Sadece Solunum Değil, Sindirim Sistemi de Risk Altında

Avrupa Komisyonu’nun 2025 Meslek Hastalıkları Tavsiye Kararı, asbestin ölümcül etkilerine dair bilimsel kanıtların güçlendiğini ortaya koydu. Rapora göre, asbest maruziyeti artık sadece akciğer kanseri ve mezotelyoma ile sınırlı değil.

Yeni listeye eklenen ve izlenen hastalıklar:

• Tanınan Hastalıklar: Gırtlak ve yumurtalık kanserleri artık resmi olarak asbeste bağlı meslek hastalığı kabul ediliyor.

• İzleme Listesi: Kolon, rektum ve mide kanserleri, asbestle ilişkisi nedeniyle "ileride tanınması önerilen" hastalıklar listesine alındı.

Türkiye’de "Gizli" Bir Salgın: Ölümler Kayıtlara Geçmiyor

ASUD, Türkiye’de asbest maruziyetinin kentsel dönüşüm, bina yıkımları, gemi sökümü ve sanayi faaliyetlerinde kontrolsüz şekilde devam ettiğini belirtti. Özellikle 2010 öncesi yapılan binaların büyük risk taşıdığı, kentsel dönüşümde asbest envanter raporlarının çoğunlukla kağıt üzerinde kaldığı ve hatta sahte raporlar düzenlendiği iddia edildi.

Dernek açıklamasında, asbest kaynaklı ölümlerin istatistiklerde nasıl gizlendiğine dair şu çarpıcı tespiti yaptı:

"Bugün ölen birçok kişi, asbeste bağlı hastalıklar nedeniyle yaşamını yitirmesine rağmen kayıtlara 'kalp yetmezliği' ya da 'yaşlılığa bağlı kanser' olarak geçiyor."

Deprem Bölgesi ve Enkaz Tehlikesi

2023 depremleri sonrası ortaya çıkan devasa enkazın ayrıştırılması ve depolanması sürecinde ciddi bir asbest maruziyeti yaşandığı hatırlatıldı. ASUD Başkanı Mehmet Şeyhmus Ensari, yaşanan bu sürecin teknik bir hatadan ziyade yönetimsel ve rant odaklı tercihlerden kaynaklandığını vurguladı.

ASUD’un Acil Eylem Talepleri

ASUD, asbestle mücadele için yetkililere şu somut adımları atma çağrısında bulundu:

1. Güncel Liste: Tüm bilimsel veriler ışığında asbestle ilişkili hastalıklar derhal "meslek hastalığı" listesine alınmalı.

2. Sağlık Taraması: Riskli iş kollarında çalışanlar için düzenli sağlık gözetimi ve erken tanı programları başlatılmalı.

3. Şeffaf Envanter: Türkiye genelinde asbest içeren yapılar için ulusal ve halka açık bir envanter oluşturulmalı.

4. Sıkı Denetim: Bina yıkım süreçleri bağımsız denetçiler tarafından kontrol edilmeli ve yaptırımlar artırılmalı.