İş Sağlığı ve Güvenliği (İSGE) profesyonelleri, modern çalışma hayatının gizli kahramanlarıdır. Ancak, OSGB yapısı altındaki yoğun tempo, sürekli değişen mevzuatlar ve çoklu işyeri sorumlulukları arasında bu profesyonellerin "mesleki memnuniyeti" ne durumda? Bugüne kadar bu soruya verilen yanıtlar hep genel iş tatmini ölçeklerinin gölgesinde kalmıştı. Artık bu tabloyu değiştirecek, bilimsel temelli ve çok boyutlu yeni bir yaklaşım var.
Neden Yeni Bir Araştırma Yöntemi?
Geleneksel yöntemler, bir İSG uzmanının yaşadığı özgün zorlukları anlamakta yetersiz kalabiliyor. Bu noktada devreye giren "Açımlayıcı Sıralı Karma Yöntem", meseleyi sadece rakamlarla değil, önce insan hikayeleri ve deneyimleriyle ele alıyor.
Bu araştırma tasarımı iki ana sütun üzerine inşa ediliyor:
-
Keşif (Nitel Aşama): Önce profesyonellerin sesine kulak veriliyor, derinlemesine görüşmelerle memnuniyeti etkileyen gizli faktörler ortaya çıkarılıyor.
-
Genelleme (Nicel Aşama): Bu keşiflerden yola çıkarak hazırlanan özel bir ölçek, binlerce kişiye uygulanarak sonuçların tüm Türkiye için geçerliliği test ediliyor.
Adım Adım İSG Memnuniyet Analizi
Araştırma süreci, akademik titizlik ile sahanın gerçeklerini bir araya getiren kapsamlı bir yol haritasını takip ediyor:
1. Sesleri Dinlemek: Tematik Analiz
206 İSG profesyonelinden gelen açık uçlu yanıtlar, Braun ve Clarke’ın altı aşamalı yöntemiyle incelendi. Bu aşama, sektördeki "soyut çıktı üretimi" ve "mevzuat baskısı" gibi literatürde az bilinen faktörleri gün yüzüne çıkardı.
2. Ölçmek ve Değerlendirmek: Ölçek Geliştirme
Nitel verilerden elde edilen içgörüler, DeVellis’in sekiz aşamalı sistematik yaklaşımıyla özgün bir ankete dönüştürüldü. Yani bu ölçek, laboratuvar ortamında değil, bizzat sahadaki uzmanın kelimeleriyle oluşturuldu.
3. Büyük Resim: 3102 Profesyonelin Sesi
Geliştirilen bu özel ölçek, Türkiye genelinde tam 3102 İSG profesyoneline uygulandı. Sonuçlar; regresyon analizleri ve faktör analizleri ile desteklenerek, sektörün memnuniyet haritasını en net haliyle ortaya koydu.
Sonuç: Teoriden Pratiğe Güçlü Bir Köprü
Bu karma yöntem tasarımı, sadece akademik bir egzersiz değil; aynı zamanda İSG politikalarını belirleyenler için de bir rehber niteliğindedir. Keşfedici yaklaşımın derinliği ile betimleyici istatistiğin genişliği birleştiğinde, sektördeki sorunlara gerçekçi çözümler üretmek mümkün hale geliyor.
Zaman ve kaynak açısından zorlayıcı olsa da, İSG profesyonellerinin çalışma yaşam kalitesini artırmak için bu denli kapsamlı ve "terzi dikimi" araştırmalara her zamankinden daha fazla ihtiyacımız var.