Türkiye genelinde İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) profesyonellerinin çalışma koşulları ve mesleki tatmin düzeyleri üzerine yapılan kapsamlı bir araştırma, sektördeki kronikleşmiş sorunları ve beklentileri gün yüzüne çıkardı. 3.102 katılımcı ile bugüne kadar yapılmış en geniş ölçekli çalışmalardan biri olan bu yeni araştırma; iş güvenliği uzmanları, işyeri hekimleri ve diğer sağlık personellerinin yaşadığı zorlukları literatürdeki diğer çalışmalarla kıyaslayarak analiz ediyor.

İSG Sektöründe "Büyük Resim": 3.102 Profesyonel Ne Diyor?

Geçmişte yapılan araştırmalar genellikle kısıtlı bölgelerde (İstanbul, Ankara, Bursa gibi) ve dar örneklem gruplarıyla gerçekleştirilirken, bu yeni çalışma Türkiye geneline yayılması ve devasa örneklem büyüklüğü ile dikkat çekiyor. Araştırma sonuçlarına göre, İSG profesyonellerinin en büyük çıkmazı; mesleki bağımsızlık, yasal sorumluluklar ve düşük ücret üçgeninde şekilleniyor.

Temel Sorun: İşveren ve OSGB Arasında Sıkışmışlık

Literatürdeki Atalı (2023), Ataş (2022) ve Özenir (2021) gibi isimlerin çalışmalarını destekleyen bulgulara göre, İSG uzmanlarının yaşadığı en büyük stres kaynakları şunlar:

• Yasal Sorumluluk Yükü: İş kazalarında tek sorumlu tutulma korkusu.

• Mali ve İdari Baskılar: Düşük ücretler ve yetki sınırlamaları.

• Bağımsızlık Sorunu: İşverenden maaş almanın getirdiği "mesleki tarafsızlığı koruma" zorluğu.

• Aşırı İş Yükü: Özellikle kısmi zamanlı çalışmalarda ve OSGB yapılarında görülen yoğun tempo.

İş Tatmini Analizi: Sadece Rakamlar Değil, Deneyimler Konuşuyor

Araştırma, İSG çalışanlarının memnuniyetini ölçmek için geliştirilen yeni bir ölçekle, Minnesota İş Doyum Ölçeği gibi klasik yöntemlerin ötesine geçiyor. 2012'den bu yana yapılan çalışmalarla (Çelik ve Hisar, 2012; Sancı, 2017; Toyoğlu ve Özer, 2023) kıyaslandığında, sektördeki memnuniyetin sadece ekonomik değil, aynı zamanda "işte var olma algısı" ve "duygusal iyilik hali" ile doğrudan bağlantılı olduğu görülüyor.

Bu Araştırmayı Diğerlerinden Ayıran 4 Kritik Fark

Haberimize konu olan bu dev çalışma, literatürdeki şu eksiklikleri gidererek çıtayı yükseltiyor:

1. En Geniş Örneklem: 3.102 kişilik katılım ile istatistiksel olarak en güçlü veriye ulaşıldı.

2. Bütüncül Yaklaşım: Sadece iş güvenliği uzmanlarını değil; hekim ve sağlık personellerini de kapsıyor.

3. Karma Yöntem: Hem nitel (derinlemesine görüşme) hem de nicel (anket) veriler harmanlandı.

4. Türkiye Geneli: Yerel bir bölgeyle sınırlı kalmayıp tüm ülkenin nabzını tuttu.

Sonuç: İSG Reformu Şart mı?

Elde edilen bulgular, Türkiye'deki İSG profesyonellerinin sadece teknik birer danışman değil, aynı zamanda ağır yasal ve psikolojik yükler altında çalışan bireyler olduğunu kanıtlıyor. Mesleki memnuniyetin artması için bağımsız çalışma ortamının yasal güvencelerle desteklenmesi ve ücret politikalarının iyileştirilmesi öncelikli ihtiyaçlar arasında yer alıyor.

Derleyen: Dr. Orkun DALYAN