İş sağlığı ve güvenliği (İSG) profesyonelleri, çalışma hayatının gizli kahramanlarıdır. Ancak, başkalarının güvenliği için ter döken bu uzmanların kendi "mesleki memnuniyetleri" bugüne kadar yeterince mercek altına alınmamıştı. Son dönemde gerçekleştirilen bilimsel bir çalışma, bu boşluğu doldurmak üzere modern bir ölçek geliştirme sürecini başlattı. İşte DeVellis’in 8 aşamalı metodolojisiyle şekillenen, Türkiye’deki İSG profesyonellerine özel o araştırmanın detayları.
Bilimsel Hassasiyet: Adım Adım Ölçek Geliştirme
Bir ölçme aracı geliştirmek, sadece soru sormaktan ibaret değildir. Araştırma, teorik temellerini kavramsal tanımlama aşamasında atarak; literatür taraması ve saha geri bildirimlerini harmanladı. İSG profesyonellerinin özgül ihtiyaçlarına odaklanan bu süreçte, "karma yaklaşım" (tümevarım ve tümdengelim) benimsenerek zengin bir içerik yapısı oluşturuldu.
89 Maddeden Filtrelenmiş Bir Yapı
Araştırmanın en dikkat çekici yönlerinden biri, başlangıçtaki devasa madde havuzu. Toplamda 89 madde ile yola çıkan çalışma, uzman görüşleri ve Davis (1992) kapsam geçerlilik tekniği sayesinde elendi. 5 yıldan fazla tecrübeye sahip iş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimlerinin süzgecinden geçen maddeler, 0,80 ve üzeri geçerlilik puanı alan 30 maddeye kadar indirgenerek en saf haline getirildi.
Neden Beşli Likert Ölçeği?
Veri toplama aşamasında neden "Beşli Likert" tercih edildiği sorusu da akademik bir yanıt buluyor. Türkçe dil yapısında anlam ayrımının en net şekilde beş seçenekle (Kesinlikle Katılmıyorum'dan Kesinlikle Katılıyorum'a) sağlandığı bilimsel olarak kanıtlanmış durumda. Bu yöntem, katılımcıların hislerini gri alan bırakmadan ifade etmelerine olanak tanıyor.
Türkiye Temsiliyetinde Pilot Uygulama Başarısı
Geliştirilen ölçek, sadece teoride kalmadı; sahada 200 katılımcı ile test edildi. Pilot uygulamanın en güçlü yanı, örneklemin Türkiye genelindeki İSG-KATİP verileriyle birebir örtüşmesi. | Sertifika Türü | Pilot Uygulama (%) | Türkiye Geneli (%) | | :--- | :--- | :--- | | C Sınıfı İGU | 30 | 30 | | İşyeri Hekimi | 25 | 25 | | B Sınıfı İGU | 19 | 19 |
Bu benzerlik, araştırmanın sonuçlarının sadece bir grubu değil, tüm sektörü temsil etme kabiliyetine sahip olduğunu gösteriyor.
Sonuç Yerine: İSG'nin Geleceği Veride Saklı
İSG profesyonellerinin memnuniyetini ölçmek, sadece bir akademik başarı değil, aynı zamanda iş barışı ve verimlilik için stratejik bir adımdır. SPSS ve AMOS programlarıyla desteklenen bu analiz süreci, sektördeki insan kaynağının daha iyi anlaşılmasına kapı aralıyor.