İş hayatında huzurlu ve güvenli bir ortamın tesisi, sadece yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda verimliliğin anahtarıdır. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çerçevesinde güncellenen düzenlemeler, işverenlere geniş kapsamlı yükümlülükler yüklerken, çalışanlara da hayati sorumluluklar ve haklar tanıyor. İşte iş dünyasının bilmesi gereken temel kurallar:

İşverenin "Sıfır Risk" Yükümlülüğü

İşverenler, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamak amacıyla her türlü tedbiri almakla yükümlüdür. Bu kapsamda;

• Risk Analizi: İşyerindeki tehlikeleri önceden belirleyip risk değerlendirmesi yapmalı.

• Eğitim ve Bilgilendirme: Çalışanlara işe başlamadan önce ve değişen şartlara göre düzenli eğitimler vermeli.

• Denetim: Alınan tedbirlerin uygulanıp uygulanmadığını sürekli izlemeli ve uygunsuzlukları gidermeli.

• Maliyet: İş sağlığı ve güvenliği için yapılan hiçbir harcama çalışana yansıtılamaz.

Risklerden Korunmanın Temel İlkeleri

İş sağlığı ve güvenliği yönetiminde işverenlerin izlemesi gereken bir hiyerarşi bulunmaktadır. Öncelikle riskten kaçınılmalı, kaçınılamıyorsa risk kaynağında yok edilmelidir. Ayrıca, toplu korunma tedbirlerine (örneğin; havalandırma sistemleri), kişisel korunma tedbirlerinden (maske, kask vb.) her zaman öncelik verilmesi esastır.

Çalışanların "Çalışmaktan Kaçınma Hakkı"

Kanun, ciddi ve yakın bir tehlikeyle karşı karşıya kalan çalışana çok güçlü bir hak tanıyor: Çalışmaktan Kaçınma Hakkı. Eğer işyerinde hayati bir risk tespit edilirse, çalışan gerekli tedbirler alınana kadar çalışmaktan kaçınabilir ve bu süreçteki ücretini tam olarak alır. Eğer tedbir alınmazsa, çalışanın iş sözleşmesini feshetme hakkı da saklıdır.

İşyeri Hekimi ve İş Güvenliği Uzmanları

İşyerlerinde tehlike sınıfına göre (Az Tehlikeli, Tehlikeli, Çok Tehlikeli) profesyonel destek alınması zorunludur. İşyeri hekimleri ve iş güvenliği uzmanları, tespit ettikleri eksiklikleri işverene yazılı olarak bildirir. Acil durumlarda (yangın, patlama, göçme riski gibi) işverenin önlem almaması halinde, bu uzmanların durumu Çalışma Bakanlığı'na bildirme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Çalışan Temsilcisi ve Katılım

İşyerinde çalışan sayısı arttıkça, iş sağlığı ve güvenliği süreçlerine dahil olan "Çalışan Temsilcisi" sayısı da artar. 2 ile 50 çalışan arası 1 temsilci atanırken, bu sayı çalışan mevcuduna göre 6'ya kadar çıkabilmektedir. Temsilciler, tehlikelerin yok edilmesi için öneride bulunma yetkisine sahiptir.

.İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU TAMAMI İÇİN TIKLAYIN