İş dünyasında iş kazalarını önlemek ve sağlıklı bir çalışma ortamı oluşturmak adına uygulanan İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) kuralları, hem işverenler hem de çalışanlar için hayati önem taşıyor. Çalışanların eğitim sürelerinden iş kazası bildirim formlarına, çalışma sürelerinden "çalışmaktan kaçınma hakkına" kadar tüm detaylar güncel mevzuatla netleşmiş durumda. İşte iş yerlerinde güvenliği artıracak kritik bilgiler:
Çalışan Eğitimleri: Kaç Saat ve Ne Sıklıkla Verilmeli?İş yerinin tehlike sınıfına göre çalışanlara verilmesi gereken temel eğitimlerin süresi ve yenilenme sıklığı değişkenlik gösteriyor:
Çok Tehlikeli Sınıf: Yılda en az bir kez ve toplamda 16 saat eğitim.
Tehlikeli Sınıf: İki yılda en az bir kez ve toplamda 12 saat eğitim.
Az Tehlikeli Sınıf: Üç yılda en az bir kez ve toplamda 8 saat eğitim.
Ayrıca, işe başlamadan önce her çalışana en az iki saatlik "İşe Başlama Eğitimi" verilmesi zorunludur. İş kazası geçiren veya meslek hastalığına yakalanan çalışanlara ise dönüşte mutlaka ilave eğitim verilmesi gerekmektedir. Herhangi bir sebeple 6 aydan fazla işten uzak kalanlar için de bilgi yenileme eğitimi şarttır.
Uzmanların Çalışma Süreleri ve Görev Dağılımıİş yerlerinde görev yapan profesyonellerin (İş Güvenliği Uzmanı, İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personeli) çalışan başına ayırması gereken minimum süreler şu şekildedir:
İş Güvenliği Uzmanı: Çok tehlikeli sınıfta çalışan başına ayda 40 dakika, tehlikeli sınıfta 20 dakika, az tehlikeli sınıfta ise 10 dakika.
İşyeri Hekimi: Çok tehlikeli sınıfta çalışan başına ayda 15 dakika, tehlikeli sınıfta 10 dakika, az tehlikeli sınıfta 5 dakika.
Diğer Sağlık Personeli: Çok tehlikeli sınıfta; 10-49 çalışan için 10 dakika, 50-249 çalışan için 15 dakika, 250 ve üzeri çalışan için 20 dakika.
Çalışanın "Çalışmaktan Kaçınma Hakkı" Nedir?Ciddi ve yakın bir tehlike ile karşı karşıya kalan çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliği kuruluna (kurul yoksa işverene) başvurarak durumun tespitini ve gerekli tedbirlerin alınmasını talep edebilir. Kurul veya işveren karar verene kadar çalışan, çalışmaktan kaçınma hakkına sahiptir. Bu dönemdeki ücreti ve diğer hakları saklıdır. Eğer tehlike önlenemez boyuttaysa, çalışan iş yerini terk ederek güvenli yere gitme hakkına da sahiptir.
İş Kazası ve Meslek Hastalıklarının Bildirimiİşverenler, meydana gelen iş kazalarını kazadan sonraki 3 iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirmekle yükümlüdür. Meslek hastalıklarında ise bu süre, hastalığın öğrenildiği tarihten itibaren yine 3 iş günüdür. Sağlık hizmeti sunucuları ise kendilerine intikal eden iş kazalarını ve tanı koydukları meslek hastalıklarını en geç 10 gün içinde SGK'ya iletmelidir.
Uzaktan Eğitim ve Dijital DönüşümYeni yönetmeliklerle birlikte iş sağlığı eğitimleri belirli şartlar dahilinde uzaktan eğitim yöntemiyle de verilebilmektedir. Az tehlikeli sınıftaki iş yerleri ve kamu kurumlarında temel eğitimler uzaktan verilebilirken; tehlikeli ve çok tehlikeli sınıflarda tekrarlanacak eğitimlerin "senkron" (eş zamanlı) yapıda olması şart koşulmaktadır.
Derleyen: Volkan ALTUNAY