Yapı sektöründe iş kazalarını önlemek ve çalışma standartlarını yükseltmek amacıyla uygulanan İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) kuralları, projelerin hazırlık aşamasından tamamlanmasına kadar hayati önem taşıyor. Özellikle yüksekte çalışma, yaşam hatları ve iskele sistemlerindeki yeni düzenlemeler, şantiye güvenliğinin temel taşlarını oluşturuyor.

Yapı işleri, doğası gereği yüksek risk içeren faaliyetler arasında yer alıyor. Kazı işlerinden tadilata, bina inşaatından yıkım işlerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan bu süreçte, işverenlerin ve proje sorumlularının yasal yükümlülükleri her geçen gün daha sıkı denetleniyor.

Bildirim Zorunluluğu ve Planlama

Bir yapı işinin başlamasından önce belirli kriterlerin karşılanması durumunda Bakanlığa bildirim yapılması yasal bir zorunluluktur. Eğer iş 30 iş gününden fazla sürecek ve 20’den fazla çalışan istihdam edilecekse veya işin büyüklüğü 500 yevmiyeyi aşacaksa, projenin detayları ilgili müdürlüklere iletilmelidir. Bu süreçte hazırlanan Sağlık ve Güvenlik Planı, risklerin önceden belirlenmesi ve koordinasyonun sağlanması açısından projenin pusulası görevini görür.

Yüksekte Çalışmada "Sıfır Hata" Hedefi

İnşaat alanlarındaki en büyük risklerden biri olan yüksekte çalışma; seviye farkı bulunan ve düşme sonucu yaralanma ihtimali olan her alanı kapsar. Yeni standartlara göre:

• Öncelik Toplu Koruma: Korkuluklar, güvenlik ağları ve hava yastıkları gibi toplu koruma tedbirleri her zaman kişisel korunmanın önündedir

• Yaşam Hatları: Toplu korumanın yetersiz kaldığı durumlarda tam vücut kemer sistemleri ile entegre yaşam hatları (yatay veya dikey) kullanılmalıdır.

• Denetim: Yüksekte yapılan tüm çalışmalar, işveren tarafından görevlendirilen ehil bir kişinin gözetiminde gerçekleştirilmelidir.

İskele ve Platformlarda Güvenlik Kriterleri

Dış cephe işlerinde kullanılan asma iskeleler ve sütunlu çalışma platformları (SÇP) için teknik şartlar ağırlaştırılmıştır. Asma iskelelerde her çalışan için ayrı bir dikey yaşam hattı oluşturulması zorunluyken , sütunlu platformlarda platform ile yapı arasındaki açıklığın 25 cm’den fazla olması durumunda ek korkuluk sistemleri şart koşulmaktadır. Ayrıca, tüm hareketli sistemlerde güç kesilmesi durumunda otomatik devreye giren fren mekanizmaları bulunmalıdır.

Kazı ve Yer Altı İşlerinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

150 cm’den derin kazılarda yan yüzeylerin güvenliği, vardiya öncesi ve hava değişimleri sonrası mutlaka kontrol edilmelidir. Patlayıcı madde kullanımı ise sadece yetkili ve uzman kişiler tarafından, üretici talimatlarına uygun şekilde koordine edilmelidir.

Yapı işlerinde güvenlik, sadece bir yasal zorunluluk değil, insan hayatını korumaya yönelik en temel sorumluluktur. Standartlara uygun ekipman kullanımı ve sürekli denetim, iş kazalarını asgari düzeye indirmenin tek yoludur.