1. Kanserojen ve Mutajen Maddeler

• Tanımlar: Solunduğunda, ağız yoluyla alındığında veya deriye nüfuz ettiğinde kanser oluşumuna neden olan veya oluşumunu hızlandıran maddelere kanserojen; gen yapısını değiştirerek kalıtımsal genetik hasara yol açan maddelere ise mutajen denir.

• Önlemler: İşveren; tehlikeli maddeyi daha az tehlikeli olanla değiştirmeli (ikame), kapalı sistemler kullanmalı, havalandırma (yerel ve genel) yapmalı ve hijyene dikkat etmelidir. Atıklar sızdırmaz kaplarda depolanmalı ve ADR (Karayoluyla Tehlikeli Madde Taşıma) kurallarına uygun taşınmalıdır.

• Limit Değerler (BSV Tablosu): * Benzen: 3,25 mg/m³ - 1 ppm

  • Sert Ağaç Tozu: 5 mg/m³

  • Vinil Klorür Monomeri: 7,77 mg/m³ - 3 ppm

• Kayıtlar: Kanserojen maddelerle ilgili kayıtlar 40 yıl saklanır. İş yerinin kapanması durumunda Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) devredilir.

2. Asbestli Çalışmalar

• Genel Bilgi: Asbestin kullanımı ve üretimi Türkiye'de yasaktır. Eski binaların yıkımı sırasında ortaya çıkar. Söküm işleri Asbest Söküm Uzmanı ve Asbest Söküm Çalışanı tarafından yapılmalıdır. Uzmanlar sınavla, çalışanlar ise sadece eğitimle yetkilendirilir.

• Asbest Türleri: * Serpantin Grubu: Krizotil (Beyaz asbest) – "il" ile biter.

  • Amfibol Grubu: Aktinolit, Antofilit, Tremolit, Krosidolit, Grunerit – "it" ile biter.

• Hastalıklar (MAMAPOL): Mezotelyama, Asbestozis, Mide-bağırsak kanseri, Akciğer kanseri, Plevral plak, Ovaryum kanseri, Larenks kanseri.

• Ölçüm Kuralları (533 Kuralı): Uzunluğu 5 mikrondan büyük, eni 3 mikrondan küçük ve boyu eninin 3 katından büyük olan lifler dikkate alınır. Ölçüm sınır değeri 0,1 lif/cm³'tür.

• Sağlık Gözetimi: Akciğer radyografileri en geç 2 yılda bir tekrarlanmalı ve 35x35 ILO standartlarında olmalıdır.

3. İSG Soru Çözümü ve Mevzuat Notları

• Anayasa: Siyasi partilerin mali denetimini Anayasa Mahkemesi (Sayıştay desteğiyle) yapar. Bütçe teklifi Meclis'e 75 gün önce gelir, komisyonda 55 gün görüşülür. Genel af için 3/5 çoğunluk (360 milletvekili) gerekir.

• Güvenlik Kültürü: Personel devir hızının artması olumsuz bir göstergedir. "Algı" kelimesi Güvenlik İklimini ifade eder.

• İş Kanunu: Kısmi süreli çalışma haftalık 45 saatin 2/3'ü (30 saat) kadardır. Doğum izni (analık izni) toplam 16 haftadır. Engelli çalıştırma kotası özel sektörde %3, kamuda %4'tür.

• 6331 Sayılı Kanun: İş kazaları 3 iş günü içinde SGK'ya bildirilir. Sağlık hizmeti sunucuları ise kendilerine intikal eden vakaları 10 gün içinde bildirir. İş güvenliği uzmanı eksikliği bildirip işten çıkarılırsa 1 yıllık tazminat hakkı doğar.

• İSG Destekleri: 10'dan az çalışanı olan tehlikeli ve çok tehlikeli iş yerlerine verilir. Ödemeler 3 aylık dönemlerle yapılır.