14. Ders: Kimyasallarla Çalışmalarda İSG - 7,5 Saat Çalışılacak İşer (2026 Mayıs İSG Sınavı Konu Anlatım)

1. Çalışma Süreleri ve Sağlık Kuralları

  • Azami 7,5 Saat Çalışılması Gereken İşler: Genellikle sanayi işlerini (cam, çimento, demir-çelik, maden, su verme vb.) kapsar. Bu işlerde günde en fazla 7,5 saat çalışılabilir.

  • 7,5 Saatten Daha Az Çalışılması Gereken İşler:

    • Basınçlı ve su altı işleri: Derinlik arttıkça çalışma süresi azalır (örneğin 40 metrede 4 saat).

    • Civa izabe fırınları: Günde 6 saat.

    • Kurşun izabe fırınları: Günde 4 saat (istisnai ve önemli bir süre).

  • Bildirim Yükümlülüğü: Bu tür işlerde çalışanların sayısı (kadın/erkek ayrı ayrı), işin niteliği ve başlama saatleri işe başlamadan önce İŞKUR'a yazılı olarak bildirilmelidir.

2. Kaza Oluşum Teorileri

  • Domino (Zincir) Teorisi (Heinrich): Kazanın 5 aşamada (Kalıtsal yapı, Kişisel kusur, Tehlikeli hareket/durum, Kaza, Yaralanma) gerçekleştiğini savunur. Aradan bir taş çekilirse kaza önlenir.

  • Diğer Teoriler: Tek faktör, Enerji, İnsan faktörü, Kaza-Olay, Sistem ve Kombinasyon teorileri anlatılmaktadır.

3. İş Kazası Maliyetleri ve Korunma Yöntemleri

  • Maliyetler: Doğrudan maliyetler (ilk yardım, tazminat) ve dolaylı maliyetler (prestij kaybı, verim düşüşü) olarak ikiye ayrılır.

  • Korunma Düzeyleri:

    • Birincil (Primer): Hastalık olmadan önceki proaktif önlemler (Eğitim, KKD kullanımı, aşılama).

    • İkincil (Sekonder): Erken tanı (Periyodik sağlık muayeneleri).

    • Üçüncül (Tersiyer): Hastalık sonrası tedavi ve rehabilitasyon süreci.

4. Kimyasallarla Çalışmalarda Risk Analizi ve Sınır Değerler

  • Sınır Değer Tanımları: * TWA: 8 saatlik zaman ağırlıklı ortalama.

    • STEL: 15 dakikalık kısa süreli maruziyet sınırı.

    • Ceiling (Cing/Clink): Hiçbir an aşılmaması gereken değer.

  • Kurşun (Pb): Biyolojik sınır değer 70 µg/100 ml kan. Havadaki sınır değer ise 40 saatlik çalışma için 0,075 mg/m³.

  • Kullanımı Yasak Kimyasallar: 2-naftilamin, 4-aminodifenil, benzidin ve 4-nitrodifenil (Ağırlıkça %0,1'in altındaysa izinle kullanılabilir).

5. Güvenlik Bilgi Formları (GBF/SDS)

  • GBF’lerin 16 maddeden oluştuğu ve Türkçe olması gerektiği vurgulanmaktadır.

  • H İbareleri: Zararlılık (Hazard) ifadeleri (H200 Fiziksel, H300 Sağlık, H400 Çevre).

  • P İbareleri: Önlem (Precautionary) ifadeleri (P100 Genel, P200 Tedbir, P300 Müdahale, P400 Depolama, P500 Bertaraf).

6. Kimyasal Etkileşimler

  • Bağımsız Etki: Kimyasalların birbirinden farklı organları etkilemesi.

  • Sinerjik Etki: Birlikte çok daha güçlü etki yapmaları.

  • Antagonizma: Birinin diğerinin etkisini yok etmesi.

  • Aditif (Eklemeli) Etki: Toplam etki kadar etki göstermeleri (1+1=2).

  • Potansiyalizasyon: Zararsız olanın diğerinin etkisini artırması (0+1=5).

YORUM EKLE