İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) sınavına hazırlık sürecinde son viraja girilirken, adaylar için altın değerindeki "Soru Çözüm Kampı" tüm hızıyla devam ediyor. Hem konu eksiklerini kapatmak hem de soru tekniklerini kavramak isteyenler için kampın 7. dersinden (Genel Müfredat 9. Ders) süzülen kritik notları ve sınav başvuru detaylarını sizler için derledim.

Pazartesi, Çarşamba ve Cuma günleri gerçekleştirilen ve her biri yaklaşık 2 saat süren bu yoğun derslerde, sadece kuru bir soru çözümü yapılmıyor; her sorunun arkasındaki mevzuat detaylarına da iniliyor. İşte sınavda karşınıza çıkması muhtemel "banko" konular ve kaçırmamanız gereken tarihler.

Aman Dikkat: Başvuruları Kaçırmayın!

Derse dair notlara geçmeden önce en kritik uyarıyı yapalım. Özellikle ilk defa sınava girecek adaylar veya yüksek lisansını tamamlayıp sahaya adım atmaya hazırlananlar için takvim işliyor.

• Son Başvuru Tarihi: 15 Mart

• Nasıl Başvurulur?: Başvurularınızı mutlaka İSG-KATİP sistemi üzerinden yapmalı, ardından ödeme işlemlerini Gazi Üniversitesi’nin ilgili sayfasından tamamlamalısınız. Bu tarihi kaçıranlar için telafi maalesef yok!

1. Sınavın Vazgeçilmezi: Çalışan Temsilcisi

İş güvenliği uzmanından iş yeri hekimine kadar herkesi ilgilendiren ortak konulardan biri "Çalışan Temsilcisi"dir. Bu konu, sınavda soru gelme ihtimali en yüksek alanlardan biridir.

• Seçim ve Atama: Temsilci kural olarak seçimle belirlenir, ancak seçim mümkün olmazsa işveren atama yapar. Eğer iş yerinde yetkili sendika temsilcisi varsa, seçim yapılmaz; bu kişi doğrudan çalışan temsilcisi olur.

• Kriterler: Adayın tam süreli çalışan olması, en az 3 yıl deneyimi bulunması ve ortaokul mezunu olması gerekir (Sendika temsilcilerinde bu şartlar aranmaz). Görev süresi ise 5 yıldır.

Ezberlenmesi Gereken Sayılar: Çalışan sayısına göre temsilci sayısı tablosunu adınız gibi bilmelisiniz:

• 2 - 50 çalışan: 1 Temsilci

• 51 - 100 çalışan: 2 Temsilci

• 101 - 500 çalışan: 3 Temsilci

• 501 - 1000 çalışan: 4 Temsilci

• 1001 - 2000 çalışan: 5 Temsilci

• 2001 ve üzeri çalışan: 6 Temsilci

Not: Birden fazla temsilci varsa kendi aralarında "Baş Temsilci" seçerler. Oylar eşit çıkarsa kura çekilir.

2. İşin Durdurulması ve Cezai Yaptırımlar

Hayati tehlike arz eden durumlarda işin durdurulması süreci titizlikle işler. Süreç zinciri şöyledir: Müfettiş tespiti -> Heyet Raporu -> Kurul -> Mülki İdare Amiri. Ancak çok acil durumlarda müfettiş inisiyatif alabilir.

• Mühür Bozmanın Bedeli: İş durdurulduğunda koyulan mührün izinsiz sökülmesi, 3 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası gerektirir.

• Çalışan Hakkı: İşin durduğu sürede çalışanların maaşlarından asla kesinti yapılamaz.

• Yeniden Açılma: Eksiklikler giderildiğinde yetkililer en geç 7 gün içinde inceleme yapıp karar verir.

3. İSG Kurulları: 50 ve 6 Kuralı

50 ve daha fazla çalışanın olduğu, işin 6 aydan uzun sürdüğü yerlerde İSG kurulu zorunludur. Asıl işveren ve alt işveren ilişkisinde, her iki taraf da şartları sağlıyorsa ayrı kurullar kurarlar.

Toplanma Sıklıkları (Önemli):

• Çok Tehlikeli Sınıf: Ayda 1

• Tehlikeli Sınıf: 2 ayda 1

• Az Tehlikeli Sınıf: 3 ayda 1

• İpucu: Kurul salt çoğunlukla toplanır, katılanların salt çoğunluğu ile karar alır. Oyların eşitliğinde başkanın oyu belirleyicidir.

4. Risk Değerlendirmesi Yöntemleri: Kalitatif mi Kantitatif mi?

Adayların en çok karıştırdığı konulardan biri de risk analiz yöntemlerinin sınıflandırılmasıdır. İşte basit bir ayrım:

• Kalitatif (Sözel): HAZOP, Ön Tehlike Analizi (PHA), Çeklist (Checklist).

• Kantitatif (Sayısal): L Tipi Matris, X Tipi Matris, Fine Kinney. (FMEA da genelde sayısal veriler içerdiği için burada değerlendirilir).

• Karma Yöntemler: Hata Ağacı, Olay Ağacı, Neden-Sonuç Analizi.

Formülleri Unutmayın:

• L Tipi Matris: Olasılık x Şiddet (5x5 Matris)

• Fine Kinney: Olasılık x Frekans x Şiddet

Sınava hazırlanan tüm adaylara başarılar diliyorum. Bu notları tekrar etmeden sınav salonuna girmeyin!